Gemeente Leiderdorp

U bent hier: HomeBeleidsbegrotingProgramma 2 : Werk en Inkomen2A Algemene bijstand

Download als pdf

Zelf je pdf samenstellen

Geselecteerde pagina's: 0

2A Algemene bijstand

Inleiding

Het voorzichtige economisch herstel dat zich in 2013 aandiende, lijkt door te zetten. Hoewel broos, neemt het consumentenvertrouwen toe, investeren bedrijven meer dan de afgelopen jaren en herstelt ook de woningmarkt zich, zij het niet overal in het land. Voor het eerst sinds jaren is een daling van de werkloosheid waar te nemen. In juli 2014 bedroeg de werkloosheid 8,2% van de beroepsbevolking. Vergeleken met een jaar geleden zijn zowel de werkloze als werkzame beroepsbevolking met circa 50.000 personen gekrompen. Niettemin is het aantal WW- en WWB-uitkeringen gestegen, met respectievelijk 11% (juli 2013-juli 2014) en gemiddeld 7% (in 2013). Het Centraal Planbureau verwacht dat het herstel van de economie in 2015 doorzet en de werkloosheid verder zal dalen. Die daling zien we het eerst terug bij de groepen met een relatief korte afstand tot de arbeidsmarkt. Met enige vertraging zal echter ook het aantal mensen met een uitkering op grond van de Participatiewet (voorheen WWB) gaan afnemen.

Ondanks de betere economische vooruitzichten blijft, op grond van het Europese Stabiliteits- en groeipact (1997) en het Verdrag voor stabiliteit, coördinatie en governance in de EMU (begrotingspact, 2012), de noodzaak bestaan voor het rijk om het begrotingstekort en de staatsschuld terug te brengen tot onder de afgesproken drempelwaarden van respectievelijk 3% en 60% van het bruto binnenlands product (bbp). De eerder aangekondigde en deels reeds doorgevoerde bezuinigingen op de re-integratie en de sociale werkvoorziening en de afbouw van de inburgering gaan dan ook in grote lijnen door. Wel is door het economische herstel ruimte ontstaan om de maatregelen iets te verzachten. Op 1 juli 2014 stemde de Eerste Kamer in met de Invoeringswet Participatiewet (één van de drie decentralisaties), die op 1 januari 2015 nu definitief in werking treedt. Voor het eind van 2014 zal het lokale beleidsplan Participatiewet, die de aflopende Participatievisie 2011-2014 vervangt, eveneens zijn vastgesteld. De risico's die met de decentralisaties samenhangen zijn in beeld gebracht en gewaardeerd. Voor nadere informatie hierover verwijzen wij naar paragraaf 10.

Binnen bovenstaande context geven we het beleid vorm. Het accent ligt op bevordering van de arbeidsparticipatie. Uitgangspunt is dat mensen zelf verantwoordelijk zijn voor hun levensonderhoud en maatschappelijk functioneren. De overheid ondersteunt hen, maar neemt die verantwoordelijkheid niet over. Dit past ook binnen de door het rijk geformuleerde visie op de participatiesamenleving. De nadruk komt, in lijn met de Participatiewet, te liggen op de groepen die niet in staat zijn zelfstandig het minimumloon te verdienen (loonwaarde lager dan 100%). De instrumenten - loonkostensubsidie en beschutte werkplekken (nieuw) - zetten we binnen budgettaire plafonds in. De regionale Werkbedrijven spelen een belangrijke rol bij het plaatsen van mensen met een arbeidsbeperking op de uiteindelijk 125.000 extra banen (garantiebanen) die op grond van het Sociaal Akkoord van april 2013 binnen de marktsector en de overheid worden gerealiseerd. Aanvullend daarop zal de gemeente, zowel tijdens reguliere overleggen als in specifieke gevallen, inspanningen verrichten om werkgevers te stimuleren extra vacatures voor de doelgroep beschikbaar te stellen. Over aantallen nieuwe instromers en het inzetten van nieuwe instrumenten is vooralsnog een aantal aannames gedaan.

Het ontlasten van het uitkeringenbudget is een andere belangrijke en, gezien de beperkte financiële kaders, onontkoombare doelstelling van het beleid. Mede in het licht van de verder dalende budgetten zullen de re-integratiemiddelen selectief en effectief moeten worden ingezet. Het bieden van schuldhulpverlening ligt hiermee in lijn, vanuit de gedachte dat financiële problemen geen belemmering mogen vormen voor de maatschappelijke participatie van onze inwoners.

Doel

Iedere Leiderdorper kan zelfstandig in zijn eigen levensonderhoud voorzien

SMART doel

1. De omvang van het klantenbestand P-wet ontwikkelt zich in 2015 positiever dan het landelijk gemiddelde

2. In 2015 plaatsen we 20 klanten met een loonwaarde lager dan 100% op een zo regulier mogelijke werkplek

3. In 2016 is het aantal succesvolle schuldhulpver-leningstrajecten voor Leiderdorpers met problematische schulden gestegen naar 30%

Activiteiten 2015

1.1 Instroom P-wet beperken door effectieve intake en poortwachtersfunctie

2.1 Plaatsen van bijstandsgerechtigden met een loonwaarde lager dan 100% door middel van al dan niet tijdelijke loonkostensubsidies

3.1 Uitvoeren van schuldhulpverlening

1.2 Stimuleren uitstroom P-wet door ondersteuning bij re-integratie en de inzet van re-integratie-instrumenten

2.2 Het in beperkte mate inzetten van beschutte werkplekken (nieuw) voor bijstandsgerechtigden met een loonwaarde tussen circa 20 en 40%

3.2 Inzet op preventie, via onderwijs en ketenpartners

1.3 Integrale en sluitende aanpak van de jeugdwerkloosheid

1.4 Adequate invulling (regionale) werkgeversdienstverlening

1.5 Invulling geven aan de tegenprestatie

Prestatie-indicatoren

Aantal klanten per 31-12

Aantal klanten met loonkostensubsidie P-wet aan het werk

Aantal aanmeldingen schuldhulpverlening

Index aantal klanten t.o.v. 2010

Aantal klanten op beschutte werkplek (nieuw)

Aantal gestarte schuldhulpverleningstrajecten

Aantal jeugdwerklozen 16 t/m 27

Aantal afgeronde schuldhulpverleningstrajecten

Aantal lopende trajecten Participatiecentrum

Percentage succesvol afgeronde schuldhulpverleningstrajecten

Aantal klanten uit de uitkering na traject Participatiecentrum

 

Aantal klanten dat invulling geeft aan de tegenprestatie

 

Wat willen we bereiken?

1. De omvang van het klantenbestand P-wet ontwikkelt zich in 2015 positiever dan het landelijk gemiddelde.
We streven, net als in 2014, naar een positiever resultaat dan het landelijk gemiddelde. Op grond van de voorspellingen van onder meer het CPB betekent dit een (lichte) daling van het aantal bijstandsuitkeringen. Dit doen we door het effectief inzetten van de bestaande (participatie)instrumenten en het selectief inzetten van de nieuwe instrumenten: loonkostensubsidie en beschutte werkplekken (nieuw). Daarnaast worden klanten, rekening houdend met hun individuele situatie, aangesproken op hun eigen initiatief en mogelijkheden en moeten zij om in aanmerking te komen voor een uitkering zelf actief op zoek naar passende arbeid. We zullen invulling geven aan de tegenprestatie, waarbij het initiatief bij de klanten zelf ligt. We intensiveren de fraudebestrijding (preventief en repressief) en de terugvordering van onterecht uitgekeerde bijstandsgelden.

2. In 2015 plaatsen we 20 klanten met een loonwaarde lager dan 100% op een zo regulier mogelijke werkplek
De gemeente richt zich op de hele doelgroep van de Participatiewet, maar legt de nadruk op de doelgroep die niet in staat is zelfstandig het minimumloon te verdienen (loonwaarde lager dan 100%) en die een groter dan gemiddelde afstand tot de arbeidsmarkt heeft. Het grootste deel van het beschikbare re-integratiebudget zal worden ingezet om deze groep naar zo regulier mogelijk werk te begeleiden. Een belangrijk nieuw instrument is de loonkostensubsidie, die aan werkgevers kan worden toegekend om het verschil tussen de door het UWV vastgestelde loonwaarde en het wettelijk minimumloon vermeerderd met de werkgeverslasten te overbruggen. De loonkostensubsidie wordt gefinancierd vanuit het Inkomensdeel Participatiewet. Omdat de garantiebanen - de extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking op grond van het Sociaal Akkoord - tot 2018 bij voorrang beschikbaar komen voor mensen met een Wajong-uitkering en mensen met een Wsw-indicatie die ultimo 2014 op de wachtlijst staan, zullen deze slechts in zeer beperkte mate ten goede komen aan de gemeentelijke doelgroep Participatiewet.

3. In 2016 is het aantal succesvolle schuldhulpverleningstrajecten voor Leiderdorpers met problematische schulden gestegen naar 30%
Schulden kunnen een belangrijke belemmering zijn om deel te nemen aan de samenleving. Met gemeentelijke schuldhulpverlening willen we een bijdrage leveren aan het wegnemen van deze belemmering voor die burgers die hiertoe zelf of met steun van hun sociale omgeving niet in staat zijn. Die ondersteuning moet ertoe leiden dat de financiële situatie van de klant geen belemmering meer vormt om mee te doen in de samenleving. De prioriteit ligt bij het voorkomen van het ontstaan danwel escaleren van problematische schuldensituaties. De schuldhulpverlening en de diverse trajecten daarin zijn niet het doel, maar de middelen om de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van onze inwoners te bevorderen. Het succesvol afronden van een traject ligt voor een groot deel aan de medewerking van schuldeisers en klanten. Daarnaast is het van belang dat het soort traject goed is afgestemd op de situatie van de klant. Door meer maatwerk te leveren zetten we in op het effectiever en efficiënter inrichten van de schuldhulpverlening, zodat het aantal succesvol beëindigde trajecten stijgt. Schuldhulpverlening kent diverse trajecten en onderdelen die volgend op elkaar worden doorlopen. De Stadsbank geeft hier inzicht in.

Wat gaan we ervoor doen?

1.1 Instroom P-wet beperken door effectieve intake en poortwachtersfunctie
Bij de aanvraag voor een uitkering op grond van de Participatiewet kijken we strikt naar de eventuele aanwezigheid van voorliggende voorzieningen. Jongeren die recht hebben op studiefinanciering worden teruggeleid naar het onderwijs. De intakeprocedure is verder aangescherpt om nadrukkelijk invulling te geven aan de eigen verantwoordelijkheid van de klanten. Na aanmelding en een (verplichte) collectieve voorlichtingsbijeenkomst over rechten en plichten volgt een zoektermijn van vier weken, waarin klanten zelfstandig op zoek moeten naar - al dan niet tijdelijk - werk. Voor degenen die daarin niet slagen stroomt een deel door naar het Participatiecentrum. We kijken daarnaast naar de (financiële) ruimte en mogelijkheden om voor een beperkt deel van de klanten met een geringe afstand tot de arbeidsmarkt gebruik te gaan maken van Baanbrekend, een samenwerkingsverband tussen de uitvoeringsorganisatie en Uitzendbureau Randstad.

1.2 Stimuleren uitstroom P-wet door ondersteuning bij re-integratie en de inzet van re-integratie-instrumenten
In principe is deze ondersteuning tijdelijk en gericht op het waar mogelijk wegnemen van de belemmeringen om te participeren en het hervinden en/of versterken van de eigen regie. Ontlasting van het uitkeringsbudget is een belangrijke doelstelling van het beleid. Re-integratie is een instrument om dit doel te bereiken. Uitgangspunt is dat het budget leidend is. Door de bezuinigingen zullen re-integratietrajecten in de toekomst selectiever en in kleinere aantallen ingezet kunnen worden, waarbij de nadruk komt te liggen op (bewezen) effectievere en goedkopere trajecten.

1.3 Integrale en sluitende aanpak van de jeugdwerkloosheid
Ondersteuning van jongeren tot 27 jaar verloopt via het Actieplan Jeugdwerkloosheid bij Project JA. Ook jongeren met een arbeidsbeperking, die vanaf januari geen aanspraak kunnen maken op Wajong, worden bij het Project JA opgepakt voor ondersteuning bij het vinden van werk of studie.

1.4 Adequate invulling (regionale) werkgeversdienstverlening
De dienstverlening aan werkgevers is een regionale taak, die is neergelegd bij de per arbeidsmarktregio per 2015 in te stellen Werkbedrijven. Het regionale Werkbedrijf kan worden gezien als netwerkorganisatie, waarbinnen bestaande partijen afspraken maken en inzet leveren. Bij de werkgeversdienstverlening zal dan ook een beroep worden gedaan op de bestaande expertise, ervaring en contacten van onder meer de sociale werkvoorzieningsbedrijven en het UWV.

1.5 Invulling geven aan de tegenprestatie
Met de invoering van de Participatiewet is de tegenprestatie niet langer vrijblijvend. Klanten zullen vanaf 2015 de gelegenheid krijgen om zelfstandig invulling te geven aan de tegenprestatie. Wie daar niet toe in staat is, kan een beroep doen op de gemeente. Klanten die weigeren kunnen worden gesanctioneerd. Bij de tegenprestatie is altijd sprake van maatwerk, waarbij we rekening houden met de persoonlijke situatie en mogelijkheden. Het deelnemen aan een re-integratietraject heeft altijd voorrang boven de tegenprestatie. Vrijgesteld zijn mensen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn, alleenstaande ouders met ontheffing van de arbeidsverplichting en mensen die mantelzorg verlenen. De wet legt beperkingen op aan de duur en omvang van de tegenprestatie, maar laat het aan de gemeente om binnen de wettelijke contouren en jurisprudentie daar zelf vorm en inhoud aan te geven. Voor Leiderdorp denken wij aan een regeling waarin mensen met een uitkering jaarlijks in beginsel 8 tot 16 uur gedurende drie maanden een tegenprestatie moeten leveren, tenzij zij zijn vrijgesteld. Daarmee wijken we af van de gemeente Leiden, die uitgaat van in beginsel 8 uur gedurende drie maanden.

2.1 Plaatsen van bijstandsgerechtigden met een loonwaarde lager dan 100% door middel van al dan niet tijdelijke loonkostensubsidies
De Participatiewet richt zich in het bijzonder op het toeleiden van mensen met een arbeidsbeperking naar zo regulier mogelijk werk. Ook in Leiderdorp leggen we de nadruk op deze doelgroep. De Participatiewet introduceert daartoe een nieuw instrument, de loonkostensubsidie, die gemeenten nadrukkelijk de mogelijkheid biedt mensen met een arbeidsbeperking te plaatsen bij reguliere werkgevers. De hoogte van de loonkostensubsidie hangt samen met de gemeten loonwaarde van een individuele werknemer in een specifieke functie op een concrete werkplek en wordt periodiek herhaald. De nieuwe loonkostensubsidie kan een min of meer permanent karakter hebben en verschilt daarmee van de tijdelijke loonkostensubsidie (Opstapsubsidie).

2.2 Het in beperkte mate inzetten van beschutte werkplekken (nieuw) voor bijstandsgerechtigden met een loonwaarde tussen circa 20 en 40%
Ondanks de stop op de instroom in de Wsw per 2015 gaat het rijk ervan uit dat gemeenten in totaal 30.000 beschut werkplekken realiseren voor werknemers die alleen in een beschutte omgeving in staat zijn arbeid te verrichten. Uitgangspunt is dat voor iedere drie mensen die uitstromen uit de Wsw er één nieuwe beschutte werkplek wordt gerealiseerd. Hoewel dit geen verplichting is, gaat het rijk uit van voldoende medewerking vanuit de gemeenten om dit te bewerkstelligen. In Leiderdorp volgen me deze lijn en zullen we, binnen een vast te stellen budgetplafond, volgens het 1-voor-3-principe in beperkte mate nieuwe beschutte werkplekken inzetten. De concrete invulling daarvan zal de komende maanden nader worden uitgewerkt.

3.1 Uitvoeren van schuldhulpverlening
Sinds de invoering van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening is de gemeente verantwoordelijk voor het bieden van deze dienstverlening. De Stadsbank Leiden voert dit voor ons uit, zoals vastgelegd in het Beleidsplan gemeentelijke schuldhulpverlening. De crisis leidt landelijk tot meer, hogere en problematische schulden. De aantallen aanvragen in onze gemeente laten echter vooralsnog geen toename zien. Alerte dienstverlening en goede voorlichting zijn van belang. Afstemmen van de schuldhulpverlening met andere maatschappelijke organisaties en de gemeente draagt bij aan het bereiken van een succesvol resultaat. Door uitvoering van schuldhulpverlening worden problematische schuldensituaties beheersbaar gemaakt.

3.2 Inzet op preventie, via onderwijs en ketenpartners
De Stadsbank heeft eveneens tot taak mensen te adviseren over hun financiële situatie en zo bij te dragen aan het voorkomen van problematische schulden. De Stadsbank verstrekt informatie en biedt ook budgetteringstrainingen. Daarnaast werkt de Stadsbank samen met maatschappelijke organisaties gericht op zorg en ondersteuning, alsmede de woningbouwcorporatie zodat tijdig ondersteuning geboden kan worden. Hiermee is schuldhulpverlening een belangrijke dienst in de ketenaanpak bij inwoners in kwetsbare situaties.

Prestatie-indicatoren

 

2013 (w)

2014 (b)

2015 (b)

2016 (b)

2017 (b)

2018 (b)

Aantal klanten per 31/12 1

328

350

330

315

295

270

Index aantal klanten (2010=100, n=235)

139,6

148,9

140,4

134,0

125,5

114,9

Aantal jeugdwerklozen 16 t/m 27 jaar

34

30

30

25

25

20

Aantal lopende trajecten Participatiecentrum

46

40

40

40

40

40

Aantal klanten uit de uitkering na traject Participatiecentrum

16

16

18

20

20

20

Aantal klanten dat invulling geeft aan de tegenprestatie

n.v.t.

n.v.t.

522

63

74

68

Aantal klanten met loonkostensubsidie P-wet aan het werk

n.v.t.

n.v.t.

15

17

19

18

Aantal klanten op beschutte werkplek (nieuw)

n.v.t.

n.v.t.

1

2

3

4

Aantal aanvragen shv

59

80

80

80

80

80

Aantal shv trajecten

63

55

50

50

50

50

aantal afgeronde shv trajecten

40

60

60

50

50

50

% afgeronde shv trajecten succesvol

27,5%

25%

27,5%

30%

30%

30%

  1. 1Exclusief de klanten die voor 1 januari 2015 vielen onder de Wajong en de Wsw
  2. 2Het aantal klanten met arbeidsplicht en een lopende uitkering bedraagt op 1-7-2014 287 personen. Een deel daarvan volgt een re-integratietraject of verleent mantelzorg.
Ga naar boven
/leiderdorp-programmabegroting-2015